ข่าวรอบบ้าน

ในยามที่ท้องทุ่งนาข้าวเริ่มหยุดพักรอวันเก็บเกี่ยว วิถีชีวิตของชาวบ้านศรีโยธิน หมู่ที่ 7 ตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร ไม่ได้หยุดเคลื่อนไหวตามฤดูกาล กลับคึกคักไปด้วยรอยยิ้ม เสียงพูดคุย และจังหวะกระทบของกี่ทอที่ดังเป็นระยะ ที่ทำการบ้านสมาชิกเทศบาลเมืองหนองปลิง ซึ่งถูกใช้เป็นศูนย์กลางรวมใจและพื้นที่สร้างอาชีพเสริมของกลุ่มแม่บ้านทอเสื่อบ้านศรีโยธิน

นางสุภาพ ศรีภูธร สมาชิกกลุ่มแม่บ้านทอเสื่อบ้านศรีโยธิน เล่าด้วยน้ำเสียงภาคภูมิใจถึงจุดเริ่มต้นว่า การรวมตัวกันทอเสื่อกกนี้ คือการหาอาชีพเสริมเพื่อเพิ่มรายได้แก่ครัวเรือน และเป็นการสืบสานภูมิปัญญาพื้นบ้านที่บรรพบุรุษได้หอบติดตัวมา เมื่อครั้งอพยพย้ายถิ่นฐานมาจากดินแดนอีสาน นำศาสตร์และศิลป์แห่งการดำรงชีวิตติดตัวมาด้วย จนกระทั่งถูกส่งต่อมาถึงรุ่นลูกรุ่นหลานในปัจจุบัน และกลายมาเป็นเครื่องมือสร้างภูมิคุ้มกันทางเศรษฐกิจให้แก่ชุมชนบ้านศรีโยธินอย่างยั่งยืน เสน่ห์ของการทอเสื่อแบบดั้งเดิมว่า ต้องอาศัยความร่วมมือของคนสองคน เริ่มต้นจากการตั้งขึ้นกี่ จากนั้นคนหนึ่งจะคอยสอดใส่เส้นเสื่อ และอีกคนทำหน้าที่กระแทกกระทบไม้ทอให้เป็นจังหวะที่สอดประสานกันอย่างลงตัว การทำงานเป็นคู่ช่วยให้ชิ้นงานออกมาประณีตสวยงาม ได้พูดคุยแลกเปลี่ยนเรื่องราวระหว่างกัน บรรยากาศการทำงานจึงเต็มไปด้วยรอยยิ้ม และความสุขที่ช่วยผ่อนคลายความเหน็ดเหนื่อยจากการทำงานได้เป็นอย่างดี เสน่ห์อันเป็นเอกลักษณ์ของเสื่อกกบ้านศรีโยธิน เริ่มต้นตั้งแต่กระบวนการวัตถุดิบ ซึ่งพึ่งพิงธรรมชาติในท้องถิ่นเป็นหลัก โดยชาวบ้านจะร่วมกันอนุรักษ์พื้นที่ป่ากกในท้องทุ่ง เพื่อให้เป็นแหล่งวัตถุดิบหมุนเวียนของชุมชน เหล่าแม่บ้านจะลงพื้นที่ท้องทุ่งเพื่อคัดสรรต้นกกด้วยความชำนาญ โดยมีภูมิปัญญาพื้นบ้านในการสังเกตและคัดเลือกที่ประณีต จะเลือกเฉพาะต้นกกที่มีความสูงท่วมหัวและยังเป็นต้นอ่อน เพื่อให้ได้เส้นใยที่มีความเหนียว นุ่ม และทนทาน ชาวบ้านจะสังเกตจากดอกของต้นกก หากเป็นต้นตัวเมีย จะมีดอก ลำต้นอวบใหญ่ ถือเป็นวัตถุดิบชั้นดีเลิศที่เหมาะแก่การนำมาทอเสื่อมากที่สุด ส่วนต้นตัวผู้ที่ไม่มีดอก ก็นำมาทอได้เช่นกันแต่จะมีขนาดลำต้นที่แตกต่างออกไป หลังเก็บเกี่ยว จะนำต้นกกมาวัดขนาดตามความยาวที่ต้องการ ตัดแต่ง กรีดออกเป็นเส้นๆ ด้วยความใจเย็น นำไปตากแดดจนแห้งสนิท ก่อนจะนำไปย้อมสีสันต่างๆ เพื่อเตรียมขึ้นรูปบนกี่ทอ

ด้วยความตั้งใจจริงและจิตวิญญาณแห่งความเป็นช่างฝีมือ แต่ละวันกลุ่มสตรีบ้านศรีโยธินจะรังสรรค์เสื่อกกออกมาได้ประมาณ 1–2 ผืน ใช้ความประณีตอีกคนสอดอีกคนกระแทกประสานเส้นกกด้วยความใส่ใจ ลวดลายที่ปรากฏบนผืนเสื่อจึงเป็นศิลปะและความคิดสร้างสรรค์ เช่น ลายสองฝั่งโขง, ลายผีเสื้อ, ลายดอกทานตะวัน, ลายกงจักรผสมผีเสื้อ, ลายหมากฮอส ตลอดจนแบบสีธรรมชาติ ที่ให้ความรู้สึกเรียบง่ายและคลาสสิก เสื่อกกแต่ละผืนจำหน่ายในราคาเริ่มต้น 250 – 350 บาท ขึ้นอยู่กับขนาดความยาว และยากง่ายของลวดลาย ซึ่งปัจจุบันได้รับผลตอบรับเป็นอย่างดี จนมีพ่อค้าเดินทางมารับซื้อถึงที่ทำการกลุ่ม สร้างรายได้หมุนเวียนเข้าสู่ชุมชนอย่างต่อเนื่อง กลุ่มแม่บ้านทอเสื่อบ้านศรีโยธิน มีความมุ่งมั่นไม่ยอมแพ้ต่อความยากลำบาก การจับมือกันเปลี่ยนเวลาว่างหลังการทำไร่ทำนา ให้กลายเป็นเงินหนุนเกื้อกูลครอบครัว รวมถึงเป็นสะพานเชื่อมโยงคุณค่าทางวัฒนธรรมพื้นถิ่น ให้อยู่คู่กับชุมชนอย่างภาคภูมิ สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 085 601 9918

ข่าว/ภาพ นายวิทยา จตุรภาค  สมาคมนักข่าวส่วนกลางและท้องถิ่นกำแพงเพชร

สนับสนุนข่าวโดย